Rak pluća je najčešće oboljenje u Srbiji. Kod muškaraca je ovaj tumor na prvom mestu po učestalosti dok je kod žena na trećem mestu, odmah posle raka dojke. Ovo je zloćudni tumor i pušenje je glavni i najpoznatiji faktor rizika  ali i  nepravilna ishrana ima veoma značajnu ulogu u nastanku bolesti kao i udisanje štetnih  čestica (azbest,nikl,hrom,arsen,radioaktivne materije-radon). Genetska predispozicija (nasledna sklonost) u nekim porodicama češće dovodi do obolevanja od raka uopšte, pa i raka pluća.

Klinička slika – Rano otkrivanje bolesti je otežano jer nedostaju simptomi tako da se dijagnostikuje u kasnijem stadijumu usled opstrukcije bronha tumorskim rastom. Najvažniji i najčešći simptomi raka pluća su: uporan kašalj, iskašljavanje sukrvičavog ispljuvka, bol u grudima pri kašljanju ili dubokom disanju, otežano disanje,upala pluća koja ne prolazi posle upotrebe terapije, gubitak apetita i telesne težine. Ti simptomi mogu biti ispoljenji i kod drugih bolesti  stoga ukoliko se pojave treba se javiti izabranom lekaru. Simptomi karcinoma pluća mogu biti i posledica hematogenog metastaziranja bolesti u udaljenje organe,najčešće u jetru, nadbubrežne žlezde,kosti,mozak,pluća.

rak plućaDijagnoza

  1. Radiografija pluća-centralno ili periferno lokalizovana senka u plućnom parenhimu,pleuralni izliv,atelektaza,medijatinalna limfadenopatija.
  2. citopatološki pregled ispljuvka
  3. Kompjuterizovana tomografija(CT)grudnog koša-intravensko ubrizgavanje kontrasta sa vizuelizacijom dimenzija tumora i odnosa sa okolnim anatomskim strukturama.
  4. Bronhoskopija-izvodi se u lokalnoj anesteziji, a lokalni anestetik se unosi u zadnji deo usne duplje u vidu spreja nakon čega se uzima tkivni uzorak za patohistološku analizu.
  5. Ultrazvučni pregled abdomena-procena metastaziranja tumora u udaljenim organima abdomena.
  6. Scintigrafija skeleta-radioizotopska dijagnostička metoda koja pokazuje bilo kakva abnormalna područja kostiju. Radi se uvek kada postoji sumnja na koštane metastaze.
  7. Spirometrija-test plućne funkcije
  8. Laboratorijske analize-krvna slika i biohemija
  9. Medijastinoskopija ili video asistirana torakoskopija su hirurške metode radi uzimanja tkivnih uzoraka putem biopsije i samim tim prehirurško određvanje stadijuma bolesti.
  10. PET Sken-koristi se niska doza radioaktivnog šećera koji se ubrizgava u venu da bi se kasnije uz
    pomoć ovog aprata utvrdilo da li se tumor proširio izvan pluća ili kod sumnje na lokalni recidiv. Koristi se u izuzetnim slučajevima kada se standardnim postupcima nije ustanovila promena.

Osnovna klinička podela raka pluća

  1. Sitnoćelijski (mikrocelularni) rak pluća
  2. Nesitnoćelijski (nemikrocelularni) rak pluća. U tu grupu ubrajamo adenokarcinom,planocelularni karcinom i krupnoćelijski karcinom pluća.

Mikrocelularni karcinom pluća
Zbog agresivnosti ove histološke forme karcinoma pluća smatra se da bolest od samog početka ima sistemski karakter tj. da su u trenutku postavljanja dijagnoze već prisutne udaljenje metastaze.
Terapija
Lečenje raka pluća zavisi od:

  • vrste raka(histološki tip)
  • veličine i lokalizacije tumora
  • stepena proširenosti oboljenja
  • opšteg zdravstvenog stanja pacijenta

 

Rak pluća se leči: hirurški (operacijom) ,radioterapijom (zračenjem) i hemioterapijom (citostaticima). Ove metode se mogu sprovoditi izolovano ili zajedno, i hirurško lečenje može se ponekad  kombinovati sa zračnom terapijom ili hemioterapijom.

dr. Suzana Marković