Search
Monday 25 September 2017
  • :
  • :

KO ĆE POBEDITI IMUNITET ILI RAK?

Rak grlića materice

Rak grlića materice

rak grlića materice

Rak grlića materice (karcinom grlića materice,cervikalni karcinom) je treći po učestalosti maligni tumor u svetu,a drugi u Srbiji posle karcinoma dojke.Starosna distribucija raka grlića materice ranije je pokazivala tipičan porast posle 30 godine,sa vrhom učestalosti u žena starosnih grupa od 45-49 i od 70-74 godine.Poslednjih godina,vrh u obolevanju od raka grlića materice pomera se prema mladjim starosnim grupama.

Rak grlića materice razvija se kroz niz promena epitela koje se nazivaji cervikalnim intraepitelnim neoplazijama( CIN ),ranije nazvane displazija/karcinom in situ. Posle uvodjenja Bethesda citološke klasifikacije, CIN se svrstavaju u jednu od grupa skvamoznih intraepitelnih lezija-SIL.

Uporedni sistem klasifikacije premalignih promena grlića materice

Displazija/ CA in situ                CIN                        SIL
Displazija lakog stepena              CIN 1 L-SIL-displazija lakog stepena
Displazija srednjeg stepena              CIN 2  

H-SIL-displazija visopkog stepena

Displazija teškog stepena              CIN 3
Karcinom in situ

 

Infekcija humanim papiloma virusom HPV je najvažniji faktor rizika i neophodan uslov za nastanak raka grlića materice. Do danas je identifikovano više od 120 tipova humanih papiloma virusa. Oko 40 tipova virusa prenose se seksualnim putem i dovode do infekcije polnih organa i anogenitalne regije muškaraca i žena.Period inkubacije kreće se od nekoliko nedelja do više meseci. HPV virus je toliko rasprostranjen da je oko 70% ljudi nekada u svom životu imalo HPV infekciju. Poznato je da je infekcija različitim tipovima HPV ne nosi isti rizik za nastanak maligne transformacije. Zbog toga su anogenitalni tipovi HPV na osnovu svoje specifične udruženosti sa pojedinim tipovima lezija podeljeni u 2 grupe “onkogenog rizika“ :

1.Grupa virusa niskog onkogenog virusa (HPV tipovi 6,11,42,43,44)

2.Grupa virusa visokog onkogenog virusa (HPV tipovi 16,18,31,33,35,39,45,51,52,56,58,59)

Da bi HPV infekcija dovela do raka grlića materice neophodni su i drugi faktori medju kojima su najvažniji:

-pušenje

-dugotrajna upotreba kontraceptiva

-imunosupresija( HIV,stanja posle transplatacije organa)

-načini života(loši socio-ekonomski uslovi)

-genetski faktori.

Žene koje imaju povišen rizik na nastanak raka grlića materice su:

-seksualna aktivnost započeta u ranoj mladosti( pre navršene 16.god)

-brojni seksualni partneri

-odnosi sa muškarcem koji ima HPV infekciju

-anamneza seksualno prenosivih bolesti ili genitalnih bradavica

-pušači ili bivši pušači

-odsustvo normalnog imunog odgovora(sve HIV pozitivne žene,žene koje su imale transplataciju organa ili koje iz različitih razloga primaju imunosupresive)

-dugotrajno uzimanje oralnih kontraceptiva

-žene koje su ranije lečene zbog CIN 2 i CIN 3

-žene koje ne odlaze redovno na kontrole

-žene kojima predhodno nije redovno radjen Papanikolau test

Prevencija raka grlića materice može se ostvariti na primarnom,sekundarnom i tercijarnom novou.Na primarnom podrazumeva primenu HPV vakcine,sekundarna podrazumeva rano otkrivanje raka grlića( skrining) i u tercijarna prevencija podrazumeva adekvatno lečenje maligne bolesti i program rehabilitacije.

Dijagnostički postupci: 1.Uzimanje brisa za citološki pregled

2.Kolposkopija

3.Biopsija

4.Endocervikalna kiretaža (ECC)

5.Ekscizija grlića materice

Definitivna dijagnoza postavlja se histopatološkim pregledom uzorka tkiva dobijenog dijagnostičkom intervencijom.

Klinička slika

Rak grlića materice razvija se veoma sporo,tokom tog vremena ni premaligne promene ini početni karcinom ne daju nikakve simptome. Zbog toga je jedini način da se bolest otkrije u ranoj fazi razvoja redovni ginekološki pregled i uzimanje brisa za citološki pregled (Papanikolau test).Kada se rak grlića materice proširi obično daje sledeće simptome:

-krvarenje posle polnog odnosa

-uporan sukrvičav vaginalni sekret

-bol u maloj karlici

Najveći broj slučajeva invazivnog raka grlića materice dijagnostikuje se kod žena koje nisu redovno   odlazile na ginekološki pregled

rak grlića materice

Svetska zdravstvena organizacija definiše 3 kategorije epitelijalnih tumora grlića materice:

1.Skvamozne

2.Glandularne (adenokarcinom)

3.Druge epitelijalne tumore uključujući neuroendokrine tumore i nediferentoven karcinom

Širenje tumora

Tumori se mogu širiti:-direktnom invazijom u okolne strukture(cervikalnu stromu,korpus uterusa,vaginu i parametrija)

-limfatičnim metastazama

-metastazama putem krvnih sudova

-direktnom intraperitonealnom implantacijom

U cilju postavljanja dijagnoze i odredjivanja stadijuma bolesti koriste se kliničke,citološle,histopatološke,radiološke,laboratorijske i druge metodeNeophodni pregledi:

-anamneza

-klinički pregled

-Kolposkopija,eksfolijativna citologija

-histopatološki nalaz

-kompletna krvna slika i biohemijske analize

-kompjuterizovana tomografija (CT ) abdomena

-magnetna rezonance (MR ) male karlice

-radiografija pluća u dva pravca

-abdominalni i pelvični ultrazvučni pregled

Dopunska ispitivanja:

-CT urografija,intravenska urografija ili ultrazvučni pregled bubrega

-cistoskopija i rektoskopija

-CT grudnog koša

FIGO sistem odjedjivanja raka grlića materice

                                                                      STADIJUM I
                                           KARCINOM JE STRIKTNO OGRANIČEN NA GRLIĆ
STADIJUM IA-invazivni karcinom koji se može dijagnostifikovati samo mikroskopom sa najdubljom invazijom<5mm i najvećim širenjem < 7mm
STADIJUM IA1-stromalna invazija od <3mm u dubinu i širenje < od 7 mm

STADIJUM IA2-stromalna invazija od >3mm a < od 5 mm sa širenjem ne >od 7mm

STADIJUM IB-Klinički vidljive lezije ograničene na grlić,ili preklinički kancer veći od stadijuma IA
STADIJUM IB1-klinički vidljiva lezija < 4cm u najvećoj dimenziji

STADIJUM IB2-klinički vidljiva lezija >4cm u najvećoj dimenziji

 

                                                                     STADIJUM II
Karcinom grlića koji vrši invaziju izvan uterusa,ali ne na pelvični zid niti na donju trećinu vagine
STADIJUM IIA:Bez invazije u parametrijume
STADIJUM IIA1-klinički vidljiva lezija<4cm u najvećoj dimenziji

STADIJUM IIA2-klinički vidljiva lezija >4cm u najvećoj dimenziji

STADIJUM IIB –sa jasnom invazijom parametrija

 

                                                                 STADIJUM III
Tumor se širi do pelvičnog zida i/ili zahvata donju trećinu vagine i/ili dovodi do hidronefroze ili nefunkcionalnog bubrega
STADIJUM IIIA-tumor zahvata donju trećinu vagine bez širenja na pelvični zid

STADIJUM IIIB-širenje do pelvičnog zida i/ili hdronefroza ili nefunkcionalnu bubreg

 

                                                                 STADIJUM IV
Karcinom se proširio izvan male karlice i zahvatio mukozu bešike ili rektuma
STADIJUM IVA-širenje tumora na okolne organe

Stadijum IVB-širenje na udaljene organe

 

Opšte preporuke za lečenje raka grlića materice:

-Osnovne metode koje se primenjuju u lečenju raka grlića materice su hirurgija,radioterapija i hemioterapija.Moguće su različite kombinacije ovih metoda,kao i različiti vremenski raspored njihove primene

-O vrsti lečenja odlučuje se na osnovu stadijuma bolesti,histoloških osobina tumora,godina pacijentkinje i njenog opšteg stanja

-Odluku olečenju donosi konzilijum lekara u koji treba da budu uključeni:ginekolog-onkolog,patolog,radioterapeut,medikalni onkolog i radiodijagnostičar

Radikalna radioterapija podrazumeva standardne doze transkutanog zračenja od 45-50GY,isporučene frakcionisano u dnevnim dozama,kombinovano sa brahiterapijom u 4-5 aplikacija i dozom od TD7GY

Hemioterapija

U primarnom lečenju hemioterapija se može primeniti kao neoadjuvantna i konkomitantna terapija uz radioterapiju.

Neoadjuvantna hemioterapija(NAHT) pre radioterapije(RT) se ne preporučuje kao standardni pristup lečenja jer iako ostvaruje veće stope terapijskog odgovora,nema statistički značajne razlike u preživljavanju izmedju primene NAHT pre RT i samo radikalne RT.

Konkomitantna hemio-radioterapija(HTRT) je istovremena primene hemio i radio terapije.

Recidiv/relaps karcinoma grlića materice

Javlja se kod 10-20% pacijentkinja sa FIGO stadijumom IB-IIA i 50-70% lokalno uznapredovalih bolesti(stadijum IIB-IVA).

Znaci i simptomi recidiva ili metastatskog raka grlića su:

-bol u maloj karlici i/ili natkolenicama

-sero-hemoragični vaginalni iscedak

-vaginalno krvarenje

-otok donjih ekstremiteta(često jednostran)

-progresivna ureteralna opstrukcija

-neobjašnjiv gubitak telesne mase

-uvećanje supraklavikularnih limfnih čvorova(obično na levoj strani)

-kašalj

-hemoptizije(sukrvičav ispljuvak)

-bol u grudima

Za više informacija kako se obratite se našim lekarima.

Dr Milijana Perić